26 Eylül 2018 - No Comments!

B2B, B2C ve C2C Elektronik Ticaret Nedir?

E-ticaret, kullanılan teknolojiler ve uygulamalar benzer olmasına rağmen taraflarına göre; işletmeler arasında, işletme-tüketici arasında, işletme-devlet arasında ve tüketici-devlet arasında olmak üzere ve aşağıdaki Çizelge 1.8.’de görüldüğü üzere dokuz farklı türü vardır.

Çizelge 1.8. Elektronik ticaretin tarafları

İşletmeden İşletmeye (B2B) Elektronik Ticaret

Elektronik iş dünyası hızlı adımlarla büyümeye devam ederken bütün dünyada işletmelerin gelecekteki başarısı giderek örgütlerin işbirlikçi ticaret yeteneklerine ve İnternet hızlarında çalışmalarına bağlı hale gelmektedir. Yeni ekonomide ayakta kalmak için gereken işletmelerin yürüttükleri iş pratikleri ile günümüz bilgi teknolojileri arasında uygun bir denge kurmalarıdır. Yeni nesil işletmelerin başarılı olabilmeleri yalnızca iş süreçleri ve teknoloji arasında kurulacak olan doğru dengeyle mümkün olabilmektedir. İşletmelerin bir kısmı daha fazla pozitif çıktı yaratabilmek için yeniden yapılanırken, bir kısmı küçüldü ve bir kısmı da müşteri ve tedarikçileri güçlendiren ve yeni pazarlar ve fırsatlar yaratan e-ticaretin getirdiği imkânlardan yararlanabilmek için modern teknolojiyi kullanmayı içeren bir dizi strateji geliştirdi. Bu stratejinin bir parçası olarak B2B e-ticaret, işletmeler arasındaki işlemlerin elektronik olarak İnternet, extranet, intranet veya özel ağlar üzerinden yürütülmesini ifade etmektedir. Bu iki veya daha fazla işletmenin sistemlerindeki bilgiyi elektronik olarak doğrudan veya dolaylı biçimde paylaşmaları ile mümkün olabilmektedir. İşlemler gerçek zamanlı olsa da firmalardan bilgilerin toplanması ve paylaşımı gerçek zamanlı olmayabilir.

Ana işletme ve iş ortakları arasında iletişim ve ekonomik faaliyetleri kapsayan B2B e-ticareti doğrudan nihai tüketiciye yönelik olmadığı için kamuoyu tarafından yeterince bilinmemekle birlikte tüm İnternet üzerinden yapılan ticari faaliyetlerin çok büyük bir bölümünü kapsamaktadır.
B2B e-ticaretin hızla artış göstermesinin arkasındaki itici etkenler küreselleşen pazar, dinamik iş ilişkilerinin artması, fiyat farklılıklarının ortadan kalkması, yeni ürün geliştirmede işbirliği gereksinimleri ile birlikte işletmelerin iş akışlarında verimliliği artırmak, işletme maliyetlerini azaltmak, taleplere hızlı tepkiler vermek istemeleri etkili olmuştur. Gerçek zamanlı işbirliği ve iş süreci yönetimlerinin online ortama taşınması belirtilen avantajları beraberinde getirmiştir. Bilgi teknolojilerindeki ilerlemeler işletmelerin yürüttüğü faaliyetlerde verimliliği ve yönetim bilgi süreçlerinin etkinliğini artırarak firma karlılığını da yükseltmektedir. B2B e-ticaret 1997 yılından itibaren hızla büyümektedir ve ekonomiyi temel olarak artan işlem verimliliği ve daha şeffaf pazarlar yaratarak değiştirmiştir.

Amerika’da 2015 yılında B2B satışlarının 780 milyar dolar seviyesine ulaşarak tüm B2B satışlarının %9,3’üne erişeceği bununla birlikte B2C e-ticaret satışlarının 305 milyar dolar seviyesine ulaşacağı öngörülmüştür. B2B e-ticaretinde büyüme oranı bir bir önceki yıla göre %19 iken B2C e-ticaret için bu oran %17 olarak gerçekleşmiştir. Amerika’da 2020 yılı itibariyle B2B e-ticaret satışlarının 1,13 trilyon dolar seviyesine ulaşacağı düşünülmektedir. Global açıdan bakıldığında B2B eticaret satışları B2C e-ticaretin ulaşacağı seviye olan 3,2 trilyon doların iki katını da aşarak 2020 yılına kadar 6,7 trilyon dolara ulaşacaktır. Global B2B satışlarının önümüzdeki 5 yıl içinde %27’sinin bir online bileşene sahip olması beklenmektedir.

İşletmeden Tüketiciye (B2C) Elektronik Ticaret

İşletmeden tüketiciye (B2C) e-ticaret; işletmelerin mal ve hizmetlerini satın almak isteyen müşterilerine İnternet, mobil telefon ve TV gibi elektronik araçlar üzerinden satmalarını ifade etmektedir. Bu ticaret modelinde işletmeler sanal mağaza uygulamaları ile bilgisayardan otomobile, kitaptan yiyecek-içeceğe çok çeşitli ürün gruplarını ve bankacılık, sigortacılık ve borsa gibi çok sayıda hizmetleri aracılara ihtiyaç duymadan yani doğrudan müşterilerine satabilmektedirler.
Genel olarak B2C modelinde iki tip oyuncu bulunmaktadır;

İlk oyuncu daha önce fiziken var olmayan ve sadece elektronik ortamda faaliyet gösteren işletmelerdir. Amazon.com ve hepsiburada.com gibi şirketler fiziki varlıkları söz konusu olmadığı halde elektronik ortamda küresel boyutta ticari faaliyetlerini sürdürmektedirler. Diğer oyuncu ise kapsamlı web siteleri ve sanal vitrinleri ile sanal market alanına girmeye devam eden geleneksel işletmelerdir. Bu işletmeler için eticaret, geleneksel ticarete yeni bir satış kanalı kazandırmaktan ziyade mal ve hizmetlerini elektronik kanallar üzerinden sunarak takviye etmektedir. Wal-mart ve Gap, B2C e-ticarette oldukça aktif olan şirketlere örnek verilebilir. Bu sitelerin ve şirketlerin temel avantajı müşterilerine aldıkları ürünü iade edebilecekleri ve doğrudan müşteri hizmeti alabilecekleri fiziksel bir mekân sunmalarıdır.

Şekil 1.13. B2C e-ticaret modelinin işleyişi
Kaynak: Zerenler, 2012: 90

B2C e-ticaret modeli hızlı bir gelişme kaydetmesine ve alışveriş yapma sıklığı açısından önemli bir potansiyel göstermesine rağmen tüm e-ticaret pastası içindeki payı düşük kalmaktadır. Ancak; bankacılık sektöründe bilişim teknolojilerinin kullanımının artması ile e bankacılığın yaygınlaşması B2C e-ticaret modelinin önemini artırmıştır.

Tüketiciden Tüketiciye (C2C) Elektronik Ticaret

Özellikle İnternet ve mobil alanında bilişim teknolojilerinin hızla gelişmesi sayesinde e-ticaret sadece işletmeler arası ya da işletme-tüketici arası olmaktan çıkarak tüketicilerin diğer tüketicilerle de ticaret yapma olanağını mümkün hale getirmiştir.Tüketiciden tüketiciye e-ticaret modeli (C2C); tüketicilerin özelikle kullanılmış eşyalarını ya da tüketicilerin kendilerinin ürettikleri birtakım ürünlerini, bir aracı işletmenin sahip olduğu güvenilir web sitelerinde bir araya gelerek kredi kartı ya da havale yöntemi ile belirli koşullar altında pazarlayabilecekleri bir modeldir. C2C modelinde açık artırma süreci de bulunmaktadır. Sayıca sınırlı mal satıcı tarafından bir alt limit ve süre sınırı belirlenerek bu sürenin bitiminde en yüksek teklifi önerene satılmaktadır. Bu alt yapıyı kuran şirket de satış işlemi üzerinden komisyon almaktadır. Yani, C2C modelinde yer alan şirket sadece alıcı ve satıcıyı buluşturmaktadır. Bu ticaret modeli ülkemizde hızla gelişmektedir ve gittigdiyor.com güzel bir örnektir.
C2C’de elektronik araçlar vasıtasıyla iki veya daha fazla kişi bir araya gelerek mal veya hizmetler için anlaşmaktadırlar. Bu durumda satış yapan kişilerin güvenilirliğinin alıcılar tarafından tespiti güç olduğundan bu gibi sorunlar eBay.com ve gittigidiyor.com gibi güven duyulan şirketlerin veya escrow.com ve safebuyer.com gibi online güvenlik ve emanet hizmetleri şirketlerinin aracılığı ile büyük ölçüde çözüme kavuşmuştur.
Elektronik ticaret modelinde güven unsuru çoğu zaman fiyatın bile önünde gelmekte, modelin gelişiminde güvenlik ve emanet şirketlerinin yeri ve önemi giderek artmaktadır.

Çizelge 1.9. B2C, B2B ve C2C e-ticaretin karşılaştırılması

Devletten Tüketiciye (G2C) Elektronik Ticaret

Devlet ile tüketiciler arasında yapılan elektronik ticarettir. G2C henüz gelişme aşamasındadır. Gelişme derecesini belirleyecek olan temel etken ise kamu sektörünün ne derecede online sisteme geçtiğidir. Devletler, hem B2C hem de G2B elektronik ticaret türlerinin gelişimiyle paralel olarak, sosyal ödemeleri ve kendiliğinden tayin edilen vergi gelirlerinin tahsilatını elektronik ortama taşıma çabası içine girmiştir. Yine, bir yönetim web sitesinin Devletin sağlık hizmetleri hakkında bilgi elde etmek isteyen tüketiciler tarafından kullanılması bu kategoriye örnek verilebilir. E-devlete geçiş ile işlemlerin sıra beklemeye gerek kalmaksızın bilgisayar aracılığı ile yapılması, kamu kesiminin personel sayı ve yapısında dönüşüm yaşanması, kırtasiye harcamalarının azaltılması, işlemlerin şeffaflaşması bu yolla yolsuzluğun önüne geçilmesi gibi pek çok olumlu etkinin yaşanması beklenmektedir.

Devletten İşletmeye (G2B) Elektronik Ticaret

İşletmeler ile kamu kurumlarının İnternet üzerinde yaptıkları e-ticaret biçimidir. Kamu ihalelerininin İnternette yayınlanması ve firmaların elektronik ortamda teklif vermeleri ilk örnekleridir. Günümüzde gelişmekte olan bu e-ticaret kategorisinde Devletler, elektronik ticaretin gelişimini teşvik etmek için faaliyetlerini hızlı bir şekilde sanal dünyaya taşıyarak KDV gelirleri, kurumlar vergisi ödemeleri gibi işlemleri elektronik seçenekler aracılığı ile sunma çabası içindedirler.

Leave your vote

0 points
Upvote Downvote

Total votes: 0

Upvotes: 0

Upvotes percentage: 0.000000%

Downvotes: 0

Downvotes percentage: 0.000000%

Published by: Mine Erdoğan in Kultur

Leave a Reply

css.php

Hey there!

Forgot password?

Forgot your password?

Enter your account data and we will send you a link to reset your password.

Your password reset link appears to be invalid or expired.

Close
of

Processing files…