Maden, doğadaki filizlerinden elde edildikten sonra eritilip dökülmeye, istenilen biçimlerde kesilmeye, dövülmeye, her türlü biçimlendirmeye müsait ve üzerine çeşitli nakış ve desen yapmaya elverişli maddeler ve minerallerin ortak adıdır. Hatırlarsanız bir önceki yazımızda yarı değerli ve değerli taşların çeşitlerini incelemiştik.
Mücevher yapımında kullanılan değerli madenler aşağıda verilmiştir;

Altın’ın; doğadaki en önemli kaynağı, yaşlı kayalar arasına girmiş altın içerikli kuvars damarlarıdır. Bu damarların yüzeye yakın olanları, çok uzun bir süre içinde jeolojik hareketler ve doğal koşullar nedeniyle ayrışır. Bu ayrışma sonucu açığa çıkan altın tanecikleri akarsular boyunca düzlüklere taşınır. Altın tanecikleri ağır oldukları için akıntının ve suyun taşıma gücünün azaldığı dönemeçlerde birikip sedimanter altın yataklarını oluştururlar. Böylece akarsu yataklarında veya eski birer akarsu yatağı olan vadilerde ikincil altın madenleri ortaya çıkar.

Altın ; işleme kolaylığı ve güzelliği yönünden diğer madenlere göre daha üstündür. Bilinen bütün tekniklerde ve çok farklı türde eşya ve sanat eseri yapılmıştır. Bu bakımdan kuyumculuk denildiğinde ilk akla gelen altın olmuştur. Altın kuyum sözcüğüyle bütünleşmiştir.

Altın

Altın

Gümüş ; ilk kullanılan gümüş, doğal-gümüş olmuştur. Bu maden de altın gibi dere yataklarından toplanır veya bazı kayaların içinde damar halinde bulunur. Doğal gümüşün, M.Ö. 4. binin başlarından itibaren süs eşyalarının yapımında kullanıldığı görülmektedir.

Gümüş Madeni

Gümüş Madeni

Paladyum ; doğada filizler halinde bulunur. Çok sert ve parlaktır. Kuyumculukta beyaz altın yapımında katkı olarak kullanılır.
Platin ; ilk bulunduğunda gümüş zannedilmiştir. Doğada saf olarak bulunmaktadır. Mücevher yapımında kullanıldığı gibi sanayide de kullanılmaktadır. Okside olmaz, kolayca tel ve levha haline gelebilir. Yoğunluğu 21,45,ergime noktası1778°, kaynama noktası 4050°’dir.

Elektron/Elektrum ; altın ve gümüşten oluşan doğal alaşımdır. Yüzde 40 altın, yüzde 60 gümüş karışımdır. Beyaz altın da denir (Türe, 2002, s.135).

Mücevher Türleri

Mücevher Türleri

Mücevher Türleri

Mücevherler vücutta takıldıkları yere göre isim alırlar. Aşağıda mücevher türleri tanımlanmıştır.
Bilezik; kadınların kollarını, bileklerini süslemek için taktıkları halka şeklindeki takılara verilen isimdir. Değerli madenlerden yapılanların yanı sıra başka nesnelerden yapılmış olanları da vardır.
Broş ; bezeme amacıyla elbiseye takılan iğne. Masif metalden metal ile taşın birlikte kullanılmaları ile genelde yuvarlak, oval, kare ve dikdörtgen formlardaki takılardır.
Diademler ve Taçlar ; ilk çağlardan yakın bir geçmişe kadar imparatoriçelerin başlarını süsleyen, çoğunlukla kıymetli taşlarla tasarlanmış altından yapılmış süslü mücevherlerdir.
Halhal ; ayak bileziği anlamına gelmektedir. Sıcak iklimlerdeki kadınların ayak bileklerine taktıkları genellikle gümüşten yapılan ayak bileziğidir.
Kemer; 2 ile 5 parmak eninde beli bir kez doladıktan sonra, toka ile son bulan bir giyim tamamlayıcısıdır. Kemerin tokası ile birlikte bir bütün olarak sanat eseri teşkil edenlerin yanı sıra, çoğunlukla esas önemli sanat eseri olan kısımları toka kısımlarıdır.
Kolye ; sağlam bir ipe ya da zincire geçirilmiş, çeşitli maden, porselen, cam
gibi nesnelerden yapılmış boyuna takılan mücevher eşyasıdır. En eski takı çeşitlerinden olup, günümüzde halen eski güncelliğini korumaktadır.
Küpe; kulak memesinin delinmesinden sonra, ince bir tel çengelle kulak memesine geçirilen çok çeşitli biçimlerde olan, kadınların ve kimi erkeklerin taktıkları ziynet eşyasıdır.
Pandantif ; altın, gümüş, zincir veya kumaştan ince kordona takılan takı öğesidir. Tek kullanıldığı gibi, kolye ve küpe öğeleri arasında diğer parçalardan büyük boyutlarıyla veya kolyelerde tek öğe olarak kendini gösterir.
Pazıbent ; Pazı bağı veya kol bağı anlamına gelmektedir. Dirsekle omuz arasında kalan kısma takılan halka şeklide takıdır. Tarihte mısırlılar ve eski yunanda pazıbentlere sıkça rastlanmaktadır.
Yüzük ; parmağa takılan, kimileri yanlıca halka, kimileri kaşlı, çok çeşidi olan süs ve erk belgisi. Padişahlar, krallar, gösterme parmaklarına, mühür biçiminde yüzükler takarlardı.

Erkek Yüzük

Erkek Yüzük