2 Nisan 2016 - Yorum Yazılmamış!

Olmazsa Olmaz 5 Madde ile Fotoğrafçılık Teknikleri

Bir önceki blog yazımızda moda fotoğrafçılığının globalde ve Türkiye'deki tarihinden bahsetmiştik. Aynı içerikte daha önce spesifik bir fotoğraçılık alanı olan moda fotoğrafçılığının tanımını yapmıştık. Şimdi sizlere daha genel bir perfpekstifden fotoğrafçılıkta olmazsa olmaz 5 teknik hakkında bilgi vereceğiz.

“Tüketici, pazardaki bir ürünü kendine tanıtan, aktaran, ürün özelliklerini anımsatan iletilerle karşı karşıyadır. Bu çok sayıdaki ürün ve hizmeti reklam iletileri aracılığıyla algılayabilmesi ve saklayabilmesi için çok çaba harcaması gereklidir”. “Ürün satışını sağlayacak reklamın hedef kitlenin dikkatinin çekilebilmesi ancak belli yöntem ve tekniklerle sağlanabilir” diyen Özcan (2007) bu duruma bazı örnekler vermiştir:

Fotoğraflarda  “bulanık, uzak izlenimi veren, derinlik ve üçboyutluluk izlenimi veren dipyüzey kullanımıyla ürün birinci plana çıkarılabilir. …ürünü çakışan noktaların ortasına yerleştirmek onu ön plana çıkaracaktır. Bir başka teknik ise, küçük ve ince gösteren siyah, birbirine zıt nitelikli renklerin kullanımıdır, sıcak sarıdan kırmızıya geçişlerin gerçekleştirilmesidir. Hedef kitle ya da görüntüyü okuyan kişinin sayfa üzerindeki göz deviniminin tasarlanması ya da ünlü, tanınmış kişilerin reklamda kullanılması bu tekniklerden birkaçıdır”.

moda-footgrafi-3

Moda Fotoğrafı

Her fotoğraf bir kompozisyona sahiptir. Fotoğraflardaki kompozisyonun oluşturulabilmesi ve bu kompozisyon ile istenen etkinin yaratılabilmesi için fotoğrafçılık tekniklerinin uygun ve etkili bir biçimde kullanılması gerekmektedir. Kullanılan teknikler ile moda fotoğrafı üzerinde birçok etki yaratılabilir ve fotoğrafa birçok anlam yüklenebilir. Örneğin, ışığın gölge ve aydınlık kısımlar arası netliği ile çarpıcılık yaratılabilir, parlak ışık serttir ve fotoğrafa gerçekçi bir ifade katar. Ya da geniş çekim ölçeği ile kurguda bütünlük sağlanırken, tam karşıdan alınan çekim açısı ile ürün ve izleyici arasında yakınlık kurulmaktadır. Veya ışık, renk, aydınlatma, çekim açısı ve çekim ölçeği ile sunulmak istenen giysi ortaya çıkartılabilir, gizlenebilir, belli bir kısmına vurgu yapılabilir, fotoğrafa karşı tarafa aktarılmak istenen duygu katılabilir. Kanburoğlu’na göre:

Fotoğraf dilini ve gereğini; an (deklanşöre basma anı), ışık, çerçeveleme, kompozisyon, görüntünün niteliği, karanlık oda müdahaleleri, efektler, poz, objenin seçimi gibi etkenlerin oluşturduğu söylenebilir. Bu dil kaynağını içinde bulunduğu kültürden alabilir, ancak görsellik özelliği dolayısıyla evrenseldir. Fotoğraf dilinin öğrenilmesi, fotoğrafın anlamını çözmekte etkilidir. Bu dili okumasını öğrenenler kolaylıkla fotoğrafın anlamlarını ve yananlamlarını çözebilmektedirler. 

1) Doğru Işık Kullanımı

“Fotoğraf çekiminin temelinde ışığı anlamak, değerlendirmek ve denetlemek yatar. Ortamdaki ışığın parlaklığı, açısı, yönü ve hatta rengi gibi farklı etmenlerin görüntüde yaratabileceği etkileri bilmek ve bunları bilinçli bir şekilde kullanmak, çekilen fotoğrafın başarılı, estetik anlamda güçlü ve daha çarpıcı olmasını sağlayan tek yoldur”. “İşlevsel olarak ışık; nesneleri görünür kılar, lekeyi vurgular, dokuyu vurgular, derinlik ve hacim etkisi verir, saydamlığı ve geçirgenliği vurgular, rengi vurgular, fotoğrafın siyah-beyaz yapısını oluşturur ve atmosfer yaratır”.

isik-fotograf
“Işık kaynaklarını doğal ve yapay ışık olarak ikiye ayırabiliriz. Doğal ışık kaynaklarının başında güneş ışığı ve gökyüzü gelir. Yapay ışık kaynakları ise flaş, ev ampulü, floresan ampulü, ateş ve mum ışığı gibi renk sıcaklığını ve şiddetini kontrol edebileceğimiz ışık kaynaklarıdır”.

moda-fotografi-2

“Bir görüntünün kaydedilmesi sırasında yapılacak ışığın, gereken psikolojik ve teknik etkileri sağlayabilmesi amacıyla tam anlamıyla kontrol edilmesi gerekmektedir. Işığın kontrol edilebilmesi amacıyla birçok yöntem geliştirilmiştir, bu yöntemler başlıca şöyle sıralanabilir:

1.    Mekanik kontrol
2.    Filtre yoluyla kontrol
3.    Yansıtma yoluyla kontrol
4.    Elektriksel olarak kontrol
5.    Işığı engelleyerek kontrol”.

“Işığın parlaklığı ise ışığın yoğunluğunun ölçüsüdür. Yüksek yoğunluklu aydınlatma, konuları daha yüksek kontrastlı ve renklerini daha parlakmış gibi gösterir. Loş ışık ise bunun tersi bir etki yapar”. “Genellikle parlak ışık serttir ancak her zaman fotoğrafa gerçekçi bir ifade katar. Buna karşın loş ışık daha gizemli, dinlendirici ve yumuşak bir etki yaratır”.
“Renklerin birbirlerine zıtlığına kontrast denir. Başka bir ifadeyle kontrast; fotoğraftaki en karanlık ve en aydınlık bölümler arasındaki, ışık yoğunluğudur”.

2) Renk Kurgusu

“Renk; temel olarak ışığın bir türevi olarak kabul edilmekte, üzerine düşen beyaz ışıktaki bütün dalga boylarını aynen yaymayan ve yansıtmayan bir maddenin görünme niteliği olarak tanımlanır. Dolayısıyla rengin var olabilmesi için mutlak olarak ışığın var olabilmesi gerekir. Örneğin, loş ya da karanlık yerlerde nesnelerin yalnızca biçimleri seçilebilir, buna karşın renkleri tam ve belirgin ortaya çıkamaz”
“Renkli fotoğrafçılıkta büyük önem taşıyan renk, ışığın niteliklerine göre değişim gösterir. Sert (kontrast) ışık altında renkler daha canlı görünürken yaygın (difüz) ışık altında renkler yumuşar ve soluklaşır”. Örneğin; canlı görünen renkler fotoğrafa çarpıcılık, canlılık, sıcaklık gibi anlamlar katarken, fotoğrafta yumuşatılmış renk ile birlikte pastel tonların kullanılması romantizme vurgu yapmaktadır.

fotograf-icin-renkler
“Renk sıcaklığı ise, ışık kaynağının o andaki sıcaklığının değil, rengin niteleme ölçüsüdür ve birimi derece cinsinden Kelvin (K)’dir”. “Muhtelif ışık sıcaklık değerlerinin Kelvin cinsinden karşılığı ve günlük hayattaki ışık kaynakları karşılığı şunlardır: Işık Kaynağı - Kelvin Karşılığı; Akkor 2500K - 3500K, Alacakaranlık 4000K, Florasan 4000K - 4800K, Güneş ışığı 4800K - 5400K, Bulutlu gün ışığı 5400K - 6200K, Gölgelik bölge 6200K - 7800K”.
“Renklerin gücünü algılama şeklimiz tamamen çevredeki diğer renklere bağlıdır. Genellikle, bir renk, eğer etrafı daha koyu ve kontrast bir renkle çevriliyse daha yoğun; daha soluk bir renkle çevriliyse daha zayıf gözükür. Bu renkli fotoğrafçılıkta hatırlanması gereken önemli bir etkendir”.

moda-fotografi-4

Rengin belirleyici olduğu fotoğrafik ifadelerde, iletilen mesaj ayrılmaz bir şekilde görüntüde yer alan renklere bağlıdır. Renkler insanın duyguları ve ruh haliyle yakın ilişki içerisindedirler. Kızgın birisi etrafını adeta alev alev kırmızılar içinde görür. Bunalınca mavi renk daha fazla hissedilir. Korkunca insanın benzi sararır, utanınca morarır. Yapılan araştırmalara göre çevrelerini saran rengin etkisinden dolayı insanların üretkenliği yükselebilmekte ya da düşebilmektedir. Kısacası renk insan psikolojisini doğrudan etkilemektedir.

3) Aydınlatma Teknikleri

“Işığın yönünün aydınlatma üzerinde çok büyük etkisi vardır. Işığın açısı değiştiğinde aydınlatmanın etkileri de değişir. Işıkların hareket ettirilmesi, konu (ürün) etrafında döndürülmesi ya da yükseltilip alçaltılması, konunun hangi bölümünün aydınlanıp hangi bölümünün gölgede kalacağını etkileyecektir. Bu durumda konturlar değişecek ve yeni bir doku ortaya çıkacaktır. Işığın yerini yeniden belirleyerek ya da kameranın bakış açısını değiştirerek konunun görünüşünü değiştirebilir”.

moda-fotografi-1

Işığın yönü, gölgelerin yoğunluğunu ve pozisyonunu belirlemektedir diyen Öçal (2010) bu durumda beş tür ışıktan söz etmektedir:
1. Cephe (Önden) Işığı: ışık kaynağı kameranın arkasındadır. Cephe ışığı, doğru renkler almakiçin tavsiye edilse de bu ışık türünde hacim ve derinlik etkisi en azdır.
2. Yanal ışık: ışığın kaynağı konunun yan tarafından gelir. Ön taraftan çok, hafifçe arkaya kaymış durumdadır. Üç boyutlu etkisi ve renk verimi yüksektir.
3. Ters Işık: ışık kaynağı konuyu arkadan aydınlatır ve konunun arkasındadır. Ters ışık, kullanılan en dramatik ışık formudur. İfadeyi ve atmosferi güçlendirir.
4. Tepe Işığı: ışık kaynağı az çok konunun üzerindedir. diğer aydınlatma türlerine oranla en az fotojenik olan tepe ışığıdır. Gölgeler derinlik ifadesi veremeyecek kadar küçük bir halde görüntüde yer alır.
5. Alttan Gelen Işık: az çok konuların alttan aydınlatıldığı, kullanımı zor bir ışık türüdür.

4) Çekim Ölçeği

“Çekim ölçeği, görüntüdeki nesnelerin görüntü karesi içerisindeki yeri, bir başka deyişle kameraya uzaklık veya yakınlıklarını ifade eder”. “Çekim ölçeklerini ve çerçevenin sınırlarını belirleyen en önemli iki değişken kullanılan objektifin odak uzaklığı ve konu ile kamera arasındaki mesafedir. Bu iki değişken konusunda yapılacak tercihler fotoğrafta vurgulanmak, gösterilmek istenen konu ve yaratılmak istenen duyguya göre belirlenir”.
Bir model ile yapılan çekimlerde çekim ölçeği olarak şunları saymak mümkündür:

1. Genel çekim: “eğer bir portre uzaktan çekilmişse, yani fotoğraf çerçevesi içinde çok küçük bir alanı kaplıyorsa buna genel çekim denir”. “Genel çekim izleyiciye çekim mekânı hakkında çok çabuk bilgi verir. Dekor ya da doğal ortam izleyiciyi etkiler. Ürün çevresindekilerle ilişkilendirilir, mekânda nesne ve insanların yerleri belirlenir. Yalnızlık, terk edilmişlik izlenimini verebilmek için de yararlanılır”.

2.    Boy çekim: “kişinin tam boy görüntüye girdiği çekimdir. Bu çekim ölçeği, dar bir çerçevede görüntülenen kişinin çevreyle ilişkisini belirler”.
3.    Diz çekim: “bir kişinin, dizi üstünden baş üstüne kadar olan mesafe çerçeve içine alınmış ise buna diz çekimi denir”
4.    Bel çekim: “belden yukarısının görüntüye girdiği çekim ölçeğidir” (Kasım, 2005, s. 86). “ İzleyici bu çekim ölçeği ile arka plan görüntülerle karşılaşır. Ürünün sloganı ya da herhangi bir simge arka planda gösterilerek, izleyicinin bilinçaltına iletiler gönderilebilir”.
5.    Göğüs çekim: “göğüs kafesinin biraz üstünden kesilerek uygulanan plandır”.
6.    Omuz çekim: “omuz hizasından başlayıp, baş üstüne kadar olan bölgenin çerçevelendiği çekim ölçeği omuz çekimidir”.
7.    Baş çekim: “başın dudakların hemen altından gözlerin üzerine kadar olan bölüm ya da ürün görüntüye girer. Buradaki amaç görüntüye giren nesnelere ilişkin ayrıntıları büyük göstererek izleyicinin dikkatini çekmek ve izleyiciyi ürünü almaya teşvik etmektir”.
8.    Ayrıntı çekim: “tüm çekim ölçeklerinden daha yakın plandan çalışılarak yapılan çekime ayrıntı çekimi denir”.

cekim-acisi-zoom-exposure

Çekim ölçeklerinde standart iki kural vardır; birincisi, kadrajdaki kişi asla eklem yerlerinin ortasından kesilmez, ya altından ya da üstünden kesilir. İkincisi ise mutlaka 1-2 birimlik baş boşluğu bırakılır.
“Bu ölçekler arasındaki tercihi belirleyen fotoğrafta neyin gösterilmek istendiğine bağlıdır. Modelle ilgili genel bilgiler, fiziki özellikler beden dili ve mekânla ilişkisi anlatılmak istendiğinde genel ile diz plan arasındaki ölçekler, duygu ve detaylara dikkat çekilmek istenildiğinde diğer ölçekler tercih edilmektedir”.

5) Çekim Açısı

“Fotoğrafçının bir konunun fotoğrafını çekerken, o konunun neresinde bulunduğunu ve konuyu ne taraftan görüntüye aldığını ifade eder”.  Yolcu, çalışmasında çekim açılarını üç başlık altında incelemiştir;

1.    Göz seviyesi: normal boydaki bir izleyicinin göz hizasından ya da konunun göz hizasından yapılan çekimlerdir.
2.    Alt Açı: göz seviyesinin altından yapılan açıdır.
3.    Üst açı: bu tür çekimlerde kamera göz seviyesinden yukarıdadır.

Ferşatoğlu (2006, s. 81) bakış açısının anlamlarını; “dikey düzlemde yukarıdan bir objeye yaklaşmak psikolojik olarak onu küçük ve basit algılama hissi vermektedir. Tam tersini düşündüğümüzde, yani bir objeyi aşağıdan yaklaşarak görüntülemek onu olduğundan büyük görmeye ve böyle algılamaya neden olur. Psikolojik olarak büyüklük, korku ve saygı ifadelerini içinde taşıyabilir” şeklinde yorumlamaktadır.

fotograf-acisi
Göz seviyesindeki açı “nesnel çekimlerde ve yakın çekim ölçeğinde en çok kullanılan açıdır” . Göz seviyesinden, tam karşıdan veya orta açıdan yapılmış bir çekim ile “reklamlarda ima edilen özenilen yaşam ve ilişki biçimlerinin kolayca ulaşılabilir, elde edilebilir olduğu mesajı pekiştirilmekte, izleyiciye ‘sen de böyle arzu edilir bir konumda olabilirsin’ mesajı verilmektedir”.
“Kamera açısı çoğu zaman bir işaret değeridir. Close- up (yakın çekim) ve zoom (konuya yaklaşıp uzaklaşma) yardımıyla; insanlara, objelere ve maddelerin çeşitlerine daha kolay ve yakından bakma fırsatı yakalanır”.

 

Leave a Reply